Sportowiec u psychologa – koniec kariery

sportowiec koniec kariery

kelseyannvere / Pixabay

Sportowiec kończy karierę – to trudne doświadczenie. Koniec kariery sportowej to jedna z wielu przyczyn, dla których w gabinecie psychologa sporta pojawiają się pacjenci. Czasem sportowiec przygotowuje się do zakończenia kariery i planuje swoje życie “po sporcie”. Jednak zdarzają się sytuacje, gdzie za porzucenie sportowej kariery odpowiedzialne sa kontuzje, urazy, pasmo niepowodzeń, konflikty w zespole lub inne przyczyny, których nie da się przewidzieć i odpowiednio do nich przygotować.

Możliwe przyczyny zakończenia kariery sportowej mają charakter negatynych (push factors) i pozytywnych (pull factors). To szereg najczęstszych:

  • niższy od oczekiwanego poziom sportowych osiągnięć
  • zaangażowanie w inny obszar życia (zawodowego, rodzinnego)
  • urazy, kontuzje
  • udział w wypadku
  • starzenie się
  • utrata sponsorów
  • problemy organizacyjne
  • konflikty w zespole, z trenerem, etc. (Fernandez, Stephan, Fouquereau, 2006).

Sportowiec kończący karierę doświadcza ogromnego stresu, którego objawy czasami przypominają PTSD (post traumatic stress disorder). W tych trudnych momentach istotnym wsparciem są bliscy i trenerzy (Wippert, Wippert, 2008), a także nauka zaangażowania w inne aktywności – zawodowe i hobby (Gardenr, Moore, 2006).

Im mniej pewnie sportowiec czuje się w innych obszarach funkcjonowania, im mniej ma pasji i zainteresowań, a jego wsparcie społeczne jest niewielki, tymbardziej rośnie ryzyko odczuwania długofalowego dystresu związanego z zakończeniem pracy.

Czy można sobie jakoś pomóc w tych trudnych momentach?

  • praca nad regulacją emocji (m.in. przy pomocy elementów treningu mentalnego)
  • uświadomienie sobie swoich zasobów – talentów, pasji, mocnych stron
  • identyfikacja tych umiejętności zdobytych podczas treningów, które mogą pomóc w dalszym funkcjonowaniu sportowca (Petipas, 2009)
  • planowanie działań z wyprzedzeń – kursów, szkoleń niezwiązanych ze sportem
  • otaczanie się bliskimi osobami, któe stanowią wsparcie w krytycznym momencie

Czasami mamy doczynienia z odchodzeniem ze sportu młodych zawodników – drop-out. Przyczyną tego zjawiska może być proces selekcji i eliminacji naturalny dla najmłodszych grup wiekowych. Między 11 a 16 r.ż. z profesjonalnego uprawiania sportu rezygnuje 35-37% zawodników (Butt, Molnar, 2009). W psychologii sportu znamy także zjawisko próby angażowania się w inną dyscyplinę (sampler drop-out) i przenoszenia do innej dyscypliny (transfer drop-out).

Jeśli myślisz o zakończeniu kariery, skorzystaj z profesjonalnej pomocy psychologa sportu.

Więcej przeczytasz w książce “Psychologia sportu i aktywności fizycznej” A. Łuszczyńskiej

Psycholog Karolina Dyrla-Mularczyk
Poznań