PTSD – zaburzenie stresowe pourazowe

PTSD – natrętne myśli, flashbacki, napady lęku, koszmary nocne, myśli samobójcze. Znają te objawy ci, którzy przeżyli działania wojenne, wypadek komunikacyjny. Zgłaszają je też ofiary różnych form przemocy. Posttraumatic stress disorder to także motyw wielu filmów, np. “Bracia” lub “Gran Torino”.

Traumatyczne wydarzenia odciskają piętno nie tylko na weteranach wojennych. Pozostawiaja one ślad w duszy ofiar gwałtów, porwań, poszkodowanych w wypadkach wojennych, ocalałych z katastrof. Objawy zaburzenia pojawiają się po pewnym czasie od wystąpienia wysoce stresującego i obciążającego zdarzenia. Chory doświadcza niechcianych myśli i emocji. Przez wiele tygodni, a czasem nawet miesięcy dramatyczne przeżycie wraca w koszmarach sennych, wyobrażeniach, niechcianych wspomnieniach, flashbackach (natrętnych retrospektywnych przebłyskach pamięci). W konsekwencji, osoby chore unikają sytuacji, które przywodziłyby na myśl doświadczenia traumatycznych chwil. Pesymistyczne nastawienie ewokuje pojawienie się samobójczych myśli. Procesy poznawcze ulegają osłabieniu – pojawiają się problemy z pamięcią i koncentracją. Chory staje się drażliwy, nie jest zainteresowany kontaktami z innymi i realizowaniem swoich pasji. Czasem cierpi na zaburzenia lękowe (lęk paniczny), zaburzenia nastroju (depresja).

Szacuje się, że na PTSD cierpi nawet 9% populacji. Częściej zapadają na nie kobiety. Wymienione wyżej obajwy częściej rozwijają się u osób młodych. Dane wojskowych psychiatrów, mówią, że w populacji polskich żołnierzy walczących na misjach około 10% z nich zgłasza objawy stresu pourazowego. Trudno jest jednoznacznie oszacować ilość osób chorych, gdyż nie każdy zgłasza się po pomoc specjalistów. Stanowi to poważne zagrożenie, bowiem zdarza się, że chorzy nadużywają substancji psychoaktywnych.

Istnieje kilka skutecznych form leczenia PTSD. Należą do nich: terapia poznawczo-behawioralna, technika ekspozycji, kontrowersyjna wciąż metoda EMDR (technika odwrażliwiania za pomocą ruchu gałek ocznych). Ponadto w leczeniu wykorzystuje się selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) popularnie nazywane antydepresantami. U pacjentów cierpiących też na bezsenność stosuje się leki nasenne.

PTSD poddaje się leczeniu. By poprawić komfort psychiczny i kondycję zdrowotną, warto zwrócić się o fachową pomoc. W Polsce Fundacja F43 (niegdyś Fundacja Szarik) stworzyła Azyl Argos, gdzie weterani powracający z misji mogą liczyć na wsparcie.